ژوئیه 2026

دموکراسی نه با بازتولید اقتدارگرایی، بلکه با پذیرش تنوع، رقابت آزاد، احترام به حقوق مخالفان و اتکای به اراده مستقل مردم شکل می‌گیرد. آینده ایران را نه نوستالژی، نه تبلیغات رسانه‌ای و نه مداخله قدرت‌های خارجی، بلکه انتخاب آزاد شهروندان و شکل‌گیری یک فرهنگ سیاسی دموکراتیک رقم خواهد زد. هر نیرویی که سودای ایفای نقشی پایدار در آینده ایران دارد، ناگزیر است خود را با این معیارها محک بزند .

«همگامی برای جمهوری سکولاردمکرات در ایران» به شدت تحرکات غیرعقلانی مربوط به خونخواهی برای قتل خامنه‌ای اول و هر نوع تهدید به ترور رئیس‌جمهور آمریکا و دیگر کارگزاران ارشد و یا میانی دولت‌های خارجی را محکوم می‌کند. به باور ما این اقدامات به ضرر منافع ملی بوده و جو خشونت، جنگ و تقابل را تشدید می‌کند. انتقام و خون‌خواهی مفاهیمی مربوط به اعصار سپری شده هستند و دیگر در حکمرانی معطوف به خردگرایی، حقوق بین‌الملل، انصاف و مصلحت‌اندیشی جایگاهی ندارند.

کنگره مشترک بر این باور است که امنیت، آزادی و دموکراسی در ایران، ماهیتی تجزیه‌ناپذیر دارند. امنیت هیچ منطقه، هیچ اتنیک و هیچ جریان سیاسی را نمی‌توان جدا از امنیت و حقوق دیگران تضمین کرد. آینده ایران در گرو اعتماد متقابل، احترام به حقوق برابر شهروندان، پایبندی به سازوکارهای دموکراتیک و حل مسالمت‌آمیز اختلافات است.

این نخستین بار نیست که یک تنگه یا کانال دریایی در تاریخ معاصر مسدود می‌شود. رفت‌وآمد در تنگه هرمز پیش‌تر نیز در دهه ۱۹۸۰، هم‌زمان با جنگ ایران و عراق، دچار اختلال شده بود. کانال سوئز پس از جنگ شش‌روزه سال ۱۹۶۷ به مدت هشت سال بسته ماند. مسیر دریای سرخ از طریق باب‌المندب نیز بر اثر حملات حوثی‌های یمن، که با ایران پیوند دارند، در فاصله سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ به‌شدت خطرناک شد و همچنان نیز مسیری پرخطر باقی مانده است. حتی بیش از یک قرن پیش، در جریان جنگ جهانی اول، رفت‌وآمد از داردانل و بسفر نیز متوقف شده بود.

اپوزیسیون مسئول و نه مسموم، موظف است سیاست‌ورزی مشخص لحظه‌ی کنونی را، در ورود به چند و چون مفاد همین «تفاهم‌نامه» به تماشا نهد تا از این طریق به جامعه‌ بگوید که پیگیری در مخالفت با جنگ و جلوگیری از بازگشت جنگ در چه سیاست‌هایی باید بروز بیابد. گفتمان سازی و بسیج مدنی در حال حاضر هم از همین گرهگاه می‌گذرد. درخواست من از نادر عصاره عزیز که بر «تعیین‌کنندگی  تنگه‌ی هرمز» تاکید دارد، اینست که بگوید موضع مشخص‌ او در این زمینه چیست و پیشنهادش پیرامون آن از جایگاه مسئولیتی که در حزب دارد، کدامست؟

این نخستین گذار، یک جهش بزرگ در مقیاس جهانی بود. اما تاریخ نشان داد که نظام نوین سلطنت مشروطه نیز در ذات خود پایدار نیست و نمی‌تواند همیشه پایدار بماند. در واقع، تضادهای ذاتی این رژیم نوین می‌تواند، بسته به توان و توازن نیروهای اجتماعی و شاید مهم‌تر از آن، به میزان انسجام و وحدت این نیروها، در مسیر گذار به یک رژیم و حکومت پایدارتر، یعنی جمهوری، همان‌گونه که در فرانسه به وقوع پیوست، پای‌ گذارد و یا به عقب بازگشته و مجدداً به سوی «پادشاهی مطلقه» سوق یابد.

تهدید رئیس جمهور امریکا و هیچکس دیگر بە ترور نە درست، نە عملی نە جزو وظایف یک دولت متعارف است.همچنانکە تهدید رفت و آمد آزاد ناوگان تجاری کشورهای دیگر در تنگە هرمز، تحریمهای اقتصادی دولت امریکا، تجاوز نظامی امریکا و اسرائیل بە ایران و باج گیری و زورگویی های دولت ترامپ هیچ کدام قابل دفاع نیستند. با تهدید بە ترور  در واقع گزگ بە دست دشمنان ایران دادە می شود تا جنایات جنگی خودشان علیە مردم کشور ما را بپوشانند.

در شرایط کنونی، آتش‌ بس را نمی‌توان پایان جنگ، بلکه باید مرحله‌‌ای تازه از رقابت و بازتعریف موازنه قوا میان طرف‌های درگیر دانست. درگیری‌های اخیر پس از آتش‌‌بس، بیش از آن‌که نشانه آغاز جنگی جدید باشد، بازتاب تلاش هر طرف برای تثبیت برداشت خود از نتایج جنگ و افزایش قدرت چانه‌زنی در مذاکرات است. از این رو، آینده تحولات به ادامه مذاکرات و چگونگی حل یا تداوم اختلافات بنیادین میان بازیگران اصلی منطقه و جهان بستگی دارد.

این واقعیتی است که جمهوری اسلامی و دولت ترامپ نه به دلیل دستیابی به توافقی جامع، بلکه به دلیل شرایط و محدودیت‌‌های سیاسی، اقتصادی و نظامی، ناگزیر به پذیرش آتش‌‌بس شدند. از این رو، اگر در آینده این محدودیت‌‌ها کاهش یابد یا از میان برداشته‌شود، در حالی که اختلافات بنیادین هم‌چنان پابرجاست، احتمال اوج‌ گیری دوباره تنش‌ها و حتی بازگشت به جنگ هم‌چنان وجود خواهد داشت.

در این میان، نقش نیروهای رهایی‌خواه و آزادی‌طلب - که قاعدتاً باید طرفدار تفاهم‌نامه و تنش‌زدایی باشند - هنوز در صحنه دیده نمی‌شود. این نیرو تنها زمانی می‌تواند تأثیرگذار باشد که به شکلی متحدانه علیه جریانِ ضد تفاهم‌نامه در حکومت موضع بگیرد و با پیوند زدن مطالبات معیشتی، حقوق مدنی، تشکل‌های صنفی و آزادی زندانیان سیاسی، همبستگی جمعی ایجاد کند.